भूकम्प प्रतिरोधात्मक सुरक्षित घर बनाउने १० उपाएहरु (तीन तला सम्मको पक्कि भवनको लागि)

१. स्थान छनोट
. सके सम्म समतल, कडा चट्टान भएको, नदीवाट टाढा र दलदल नभएको जग्गा छनौट गर्नुपर्छ।
. भिरालो पाङ्गो वा कालो माटो भएको, ढुङ्गा खस्ने जग्गा छनौट गर्नुहुदैन।
. गहिरो,ठूला खाल्डो भएको, चिरा परेको जग्गा छनौट गर्नुहुदैन ।
. हवाई मैदान, खानी क्षेत्र, सैनिक इलाका, ठूला रुखहरु नजिक र उच्च भोल्टेजको तार मुनिको जग्गा छनौट गर्नुहुदैन।
. सके सम्म चौडा बाटो र नजिकै खुल्ला चौरहरु भएको जग्गा छनौट गर्ने ।

२. घरको आकार
. घरको आकार सकेसम्म वर्गाकार, आयातकार वा गोलाकार हुनुपर्छ ।
. अनियमित आकारहरु जस्तै L,T,U आदी आकारको घर बनाउनु हुँदैन ।
. घरको लम्बाई, उचाई, घरको चौडाइको ३ गुणाभन्दा बढी हुनुहुदैन ।
. कोठाको अधिकतम लम्बाइ १५ फिट भन्दा बढी हुनुहुदैन ।

३. जग
. घरको सम्पूर्ण जगहरु लेभलमा राख्नुपर्दछ ।
. सबै पिलरहरुको जगमा हात्तिपाइले ढलान गर्नुपर्दछ ।
. घरको जग पूरानो जमिनभन्दा कम्तिमा ५ फिट तलसम्म हुनुपर्दछ ।
. घरको सम्पूर्ण जगहरु एउटै लेभलमा राख्नुपर्दछ ।
. सामान्यतया सबै पिलरहरुमा हात्तिपाइले ढलान गर्नुपर्दछ ।
. हात्तिपाइले जालि घरको पिलर र विममा कम्तिमा पनि १२ एम एम (४ लाइन) को छड र रिङ्गको लागि कम्तिमा ८ एम एम् (२.५ लाइन) को छडको प्रयोग गर्नुपर्दछ ।
. डि.पी.सी. लेभलमा जस्तै विम, जगमा पनि सबै पिलरहरु जोडिने गरि राख्नुपर्दछ ।

४. डि.पी.सी. लेभल
. डि.पी.सी. लेभल पूरानो जमिनको सतहभन्दा कम्तिमा १.५ फिट माथि हुनुपर्दछ ।
. डि.पी.सी. लेभलमा कम्तिमा ९ x १२ साइजको टाई विम राख्नुपर्दछ ।
. घरका सम्पूर्ण पिलरहरुलाई यो लेभलमा आर.सी.सी ढलानको टाई विमले जोडनुपर्दछ ।

५. पिलर तथा बिम
. पिलरहरुको दुरीको आधारमा पिलरको साइज निर्धाण हुने भएपनि यो १२x१२  भन्दा सानो हुनुहुदैन ।
. पिलरको चौडाई विमको भन्दा कम्तिमा ३” ले बढी हुनुपर्दछ ।
. विमका सम्पूर्ण छडहरु पिलरभित्र बाट जानुपर्दछ भने विमको अन्त्यमा छडहरु पिलरभित्र एल (L) आकारमा  राख्नुपर्दछ ।
. पिलर वा विमका डण्डिहरु गाँस्दा कम्तिमा छडको मोटाइको ६० गुणा खप्टिने गरि गाँस्नुपर्दछ ।
. बिम र पिलरको जोर्निहरु नजिक तथा छड गाँसिएको भागमा ४” को दुरिमा रिङ्गहरु राख्नु पर्दछ र अन्य ठाँउमा रिङ्गको दुरी ६” भन्दा बढी हुनुहुदैन् ।

६. भित्ता
. घरको सम्पूर्ण बाहिरी भित्ताहरु इट्टाको ९ इन्च गारोले र भित्रि भित्ताहरु कम्तिमा ४ इन्च गारोले बनाउनुपर्दछ ।
. ९ इन्च गारोके लागि सिमेन्ट मसला १:६ (१ भाग सिमेन्टमा ६ भाग वालुवा) र ४ इन्च गाह्रोमा १:४ (१ भाग सिमेन्टमा ४ भाग वालुवा) भन्दा धेरै अनुपातको मसला बनाउनु हुँदैन ।
. मसला डेढ घण्टा सम्ममा प्रयोग गरिसक्नुपर्दछ ।
. एक दिनमा ५ फिटभन्दा अग्लो गारो लगाउनु हुँदैन ।
. पछि जोडनुपर्ने गारोको लागि सिढी आकारमा जोर्नी छुट्याउनुपर्दछ । दाति आकारको जोर्नी बलियो हुदैन ।

७. ढोका र झ्यालहरु
. झ्याल र ढोकाहरु बीचको दूरी कम्तिमा पनि २ फिट हुनुपर्दछ ।
. सकेसम्म घरको प्रत्यक तलामा ढोका र झ्यालहरु एकै स्थानमा हुनुपर्दछ ।
. सबै ढोकाहरु बाहिरपट्टि खुल्ने गरि निर्माण गर्नुपर्दछ ।
. ढोका र झ्यालहरुमा सिसाको कम प्रयोग गरि निर्माण गर्नुपर्दछ ।
. ढोका र झ्यालहरुमा सिसाको कम प्रयोग गर्नुपर्दछ र सिसा प्रयोग गरिएको भए प्लास्टिक लेमिनेशशन (टेप) लगाउनुपर्दछ ।
. झ्यालको मूनि पिलरमा पस्नेगरी ३” मोटाइ र गारोको चौडाइ वरावरको सानो विम (सिल ब्याण्ड) र झ्याल र ढोकाहरुको माथि पिलरमा छड पस्नेगरी ३” मोटाइ र गारोको चौडाइ वरावरको सानो विम – लिन्टलब्याण्ड) को आर. सी.सी. ढलान गर्नुपर्दछ । झ्याल ढोकाको फ्रेम आल्मुनियमको भए लिन्टल ६” मोटाइको बनाउनुपर्दछ । सिल र लिन्टलमा १० एम एम् को छड र ८ एम एम् को यू आकारको रिङ्ग ६”  को दुरीमा राख्नुपर्दछ ।

८. छत – स्लाब
. सामान्यतया छतको मोटाइ कम्तिमा ४” हुनुपर्दछ ।
. सामान्यतया छतमा डबल जालिका लागि ८ एम एम् को डण्डी ६” को दुरीमा राख्नु पर्याप्त हुन्छ ।
. डण्डीको तलमाथि कम्तिमा १५ एम एम को कंक्रिट भाग (clear cover) हुनुपर्दछ ।
. ढलान गर्दा बिम र स्लाब एकैपटक ढलान गर्नुपर्दछ ।
. खाँद्नको लागि भाइव्रेटरको उचित प्रयोग गर्नुपर्दछ।
. ढलान गरिसकेको चौविस घण्टापछि कम्तिमा पनि १४ दिन पानिले भिजाउनु पर्दछ ।

९. ढलान मसला
ढलान मसलाको भाग १.१. ५. ३ भन्दा कम्ती गर्नुहुदैन । अर्थात १ भाग सिमेन्टमा १.५ भाग वालुवा र ३ भाग गिट्टी मिसाउनु पर्दछ । सामान्यतया १ वोरा सिमेन्टका लागि २० लिटर जति पानि प्रयोग गर्नुपर्दछ । पानीको मात्रा वालुवाको चिसोपनमा भर पर्ने भएकोले काम गर्न सकिने र नबग्ने गरि ढलान मसला बनाउनुपर्दछ । मिक्सचर मेसिनमा सिमेन्ट, वालुवा, गिट्टी र पानी राखिसकेपछि २ मिनेटसम्म घोल्नु पर्दछ ।

१०. निर्माण सामाग्रीहरु
. ढलानका लागि उच्च गुणस्तरीय सिमेन्ट तथा दानादार, खस्रो बालुवा तथा कडा खस्रो गिट्टी एवम् खिया नलागेको बङग्याउदा नभाचिने छडको प्रयोग गर्नुपर्दछ ।
. इट्टा राम्ररी पाकेको, चिल्लो सतह भएको र ३ फिट उचाइवाट खसाल्दा नफुट्ने खालको प्रयोग गर्नुपर्दछ ।
. ढलानका लागि लवण नमिसिएको सफा पानी प्रयोग गर्नुपर्दछ ।

अन्त्यमा
घर निर्माणका लागि प्रत्येक चरणमा भवन निर्माण संहिताको पालना गर्नुपर्दछ । अन्य थप जानकारीका लागि प्राविधिकको सल्लाह लिनुपर्दछ ।

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s